[WOWTIMES - VIETKINGS] Vườn quốc gia Núi Chúa tại Khách Hòa: Nơi hội tụ rừng, biển và sa mạc hiếm có tại Việt Nam - Top các di sản tiêu biểu tại 34 tỉnh, thành Việt Nam (P.11)

Khu dự trữ sinh quyển thế giới Núi Chúa có tổng diện tích 106.646,45 ha; trong đó, vùng lõi là Vườn Quốc gia Núi Chúa với hơn 15.752 ha, vùng đệm chiếm hơn 48.762 ha và vùng chuyển tiếp gần 42.132 ha. Đây là khu dự trữ sinh quyển thế giới duy nhất ở Việt Nam đại diện cho hệ sinh thái rừng khô hạn nhiệt đới. 

Vườn Quốc Gia Núi Chúa ở Ninh Thuận (Khánh Hòa mới) là khu rừng khô hạn duy nhất ở Việt Nam và hiếm thấy ở Đông Nam Á

Khu dự trữ này có cấu tạo địa hình vô cùng đặc biệt với ba thành phần gồm khu vực rừng cây, khu vực biển và khu vực bán sa mạc. Đây là nơi được đánh giá có khí hậu khắc nghiệt nhất ở Việt Nam với lượng mưa thấp  trung bình hàng năm dao động từ 700-800 mm, thời tiết nắng nóng quanh năm. Chính kiểu thời tiết này đã tạo nên một hệ sinh thái động – thực vật đặc thù, trong đó có nhiều loài thực vật có khả năng chịu hạn, chịu nóng tốt như: xương rồng, trâm bầu, mùng quân ấn, lọ nồi ô rô... Vì thế, Khu dự trữ sinh quyển Núi Chúa được xem là "thảo nguyên cây gai" có một không hai ở Việt Nam.

Núi Chúa là “ngôi nhà chung” của hơn 1.511 loài thực vật, trong đó có 54 loài được ghi trong sách đỏ Việt Nam và danh lục đỏ thế giới (IUCN); 765 loài động vật, trong đó có 46 loài quý hiếm có tên trong sách đỏ Việt Nam và danh lục đỏ thế giới  như Gà Tiền mặt đỏ, Ếch cây Trung bộ, sơn dương, Rùa núi vàng, Beo lửa, Gấu ngựa…Đặc biệt, Núi Chúa còn là nơi hiếm hoi xuất hiện nhiều loài động vật quý hiếm có tầm quan trọng quốc tế như rùa biển, voọc chà vá chân đen, cheo cheo lưng bạc, hiện đang được bảo tồn bảo vệ nghiêm ngặt.

Ngoài ra, vườn quốc gia còn được thiên nhiên ưu ái ban tặng cho một địa điểm tuyệt đẹp, đó là Hang Rái với cảnh quan hùng vĩ và lạ mắt. Hang Rái được ví như một kì quan thiên nhiên, một “thác nước trên biển”. Trải qua hàng nghìn năm kiến tạo địa chất, Hang Rái được hình thành nên từ rạn san hô cổ đã vôi hoá tạo thành bãi đá hai tầng kì vĩ với nhiều hình thù độc đáo, khác lạ. Những đợt sóng biển chồm lên bãi đá rồi rút xuống tạo nên hình ảnh như dòng thác tuôn trào trên mặt biển khiến cho du khách phải ngẩn ngơ trước vẻ đẹp của thiên nhiên.

Điều thú vị của Hang Rái là nét đẹp thay đổi tùy vào mỗi khoảng thời gian trong ngày

Núi Chúa còn có những đặc trưng nổi bật về các giá trị văn hóa vật thể, phi vật thể của cộng đồng các dân tộc bản địa, đặc biệt là văn hóa Chăm. Các công trình kiến trúc tháp Chăm huyền bí gắn với lễ hội của người Chăm cùng nghệ thuật ca múa nhạc dân gian đặc sắc trong tiếng trống Ghinăng, tiếng đàn Baranưng, điệu múa Apsara; làng nghề dệt thổ cẩm Mỹ Nghiệp, làng gốm Bàu Trúc có truyền thống lâu đời. Vườn quốc gia Núi Chúa còn là nơi lưu lại những chiến tích oanh liệt của cha ông trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Chống Mỹ với những di tích còn lưu lại tại chiến khu CK19 từ thời kỳ chống Pháp, đến chống Mỹ, đây là một trong những nơi ẩn náu của bộ chỉ huy quân sự chỉ đạo chiến tranh, hiện nay vẫn còn những di tích để lại như hầm hào, bếp Hoàng Cầm, các bãi biển ở đây là nơi tập kết vũ khí và quân trang từ miền Bắc chi viện cho chiến trường miền Nam. Với những giá trị đặc biệt trên, ngày 15/9/2021, Vườn Quốc gia Núi Chúa đã chính thức được UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển của thế giới.