[WOWTIMES - VIETKINGS] Khu di tích An toàn Khu Định Hóa tại Thái Nguyên: Địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng Việt Nam - Top 50 địa danh gắn với những bước ngoặt lịch sử quan trọng tại 34 tỉnh, thành Việt Nam (P.15)

Ngay từ đầu cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Trung ương Đảng, Chính phủ đã chọn chiến khu Việt Bắc làm căn cứ địa cách mạng. Trong đó, Định Hóa được xác định là trung tâm của ATK - nơi đặt cơ quan đầu não lãnh đạo cuộc kháng chiến. Và địa danh đồi Khau Tý, xã Điềm Mặc (nay là xã Phú Đình, tỉnh Thái Nguyên), là “Phủ Chủ tịch” đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa tại ATK Định Hóa.

Ngược dòng lịch sử về 79 năm trước, vào đêm 19, rạng sáng ngày 20/5/1947, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng 8 chiến sĩ cảnh vệ đến xã Điềm Mặc (nay là xã Phú Đình). Người nghỉ tại nhà sàn của ông Ma Đình Tương, nguyên Chủ tịch Ủy ban hành chính kháng chiến huyện Định Hóa. Ngày hôm sau, Bác chuyển lên lán nhỏ trên đỉnh đồi Khau Tý. Với địa hình cao, cây cối rậm rạp, có con đường mòn ra Quảng Nạp, đi Sơn Dương (Tuyên Quang), xuống Đại Từ, ra Phú Lương, lên huyện Chợ Đồn, Bắc Kạn (nay là Thái Nguyên mới), nên nơi đây rất thuận lợi cho các hoạt động cách mạng. Bác Hồ đã ở và làm việc tại Điềm Mặc từ ngày 20/5 đến tháng 11/1947.

Từ năm 1947 đến 1954, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sống và làm việc tại nhiều địa điểm khác nhau tại ATK Định Hóa. Tại đây, Bác cùng Trung ương Đảng và Chính phủ đã đưa ra nhiều quyết sách quan trọng liên quan đến vận mệnh của cả dân tộc. Đó là Chỉ thị “Phải phá tan cuộc tấn công của giặc Pháp (Thu - Đông 1947); quyết định chiến lược biến hậu phương của địch thành tiền phương của ta những năm 1948-1949; quyết định mở các chiến dịch: Biên giới (1950), Hòa Bình (1952), Tây bắc (1953)… nhằm tiêu hao sinh lực địch, phát triển lực lượng, mở rộng vùng giải phóng và sự ủng hộ của quốc tế với cuộc kháng chiến.

Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Đại tướng Võ Nguyên Giáp ở ATK Định Hóa, năm 1950

Đặc biệt, ngày 6/12/1953 tại lán Tỉn Keo, xã Phú Đình, Bộ Chính trị đã quyết định mở Chiến dịch Điện Biên Phủ. Từ quyết định lịch sử này, quân và dân ta đã làm nên chiến thắng “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, buộc thực dân Pháp phải ký Hiệp định Giơnevơ, cam kết công nhận độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của nhân dân 3 nước Việt Nam, Lào, Campuchia.

Ngày 06/12/1953 tại Tỉn Keo, xã Phú Đình, huyện Định Hóa, dưới chân đèo De, núi Hồng, Chủ tịch Hồ Chí Minh và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Chính phủ bàn kế hoạch tác chiến Đông Xuân 1953-1954 và mở chiến dịch Điện Biên Phủ.

Từ ATK Định Hóa, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Trung ương cũng ban hành nhiều chủ trương quan trọng để lãnh đạo đất nước như: Sắc lệnh về nghĩa vụ quân sự; tổng động viên; kiện toàn Ủy ban Kháng chiến; giảm tô và cải cách ruộng đất… Bác đón tiếp nhiều vị khách quốc tế, đặt cơ sở cho việc xây dựng nền ngoại giao giữa Việt Nam với nhiều nước trên thế giới. Cũng tại nơi đây, Bác Hồ đã viết tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” giúp cán bộ, đảng viên làm kim chỉ nam cho mọi hành động, đến nay vẫn còn nguyên giá trị.

Gần 80 năm đã trôi qua kể từ ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh rời vùng đất chiến khu để trở lại Thủ đô Hà Nội, nhưng tình cảm của Bác vẫn sống mãi trong lòng mỗi người dân Định Hóa. Từ căn cứ địa giữa núi rừng, Định Hóa hôm nay có những đổi thay mạnh mẽ với những tuyến đường giao thông được trải nhựa phẳng phiu đến từng thôn, xóm; những mái nhà sàn truyền thống bên cạnh những ngôi nhà mới khang trang. Suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành tình đặc biệt sâu nặng với ATK Định Hóa, coi nơi đây như mái nhà thân thương của cách mạng. Bà con các dân tộc Định Hóa cũng hết lòng che chở, bảo vệ Bác và các lãnh đạo Trung ương giống như người thân trong gia đình. Tình cảm và sự gắn bó ấy đã trở thành biểu tượng thiêng liêng của lòng dân với Đảng, của Đảng với nhân dân. Mỗi người dân Định Hóa vẫn luôn tự hào về những năm tháng được đón Bác, xem đó là di sản tinh thần quý giá, là động lực để tiếp nối truyền thống, xây dựng quê hương ngày một giàu đẹp.

Năm 1981, Bộ Văn hóa -Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đã xếp hạng ATK Định Hóa là di tích quốc gia, gồm 13 di tích thành phần tiêu biểu.

Nhà tưởng niệm Hồ Chí Minh: Nhà tưởng niệm được xây dựng uy nghiêm trên núi Hồng đèo De vẫn luôn là địa điểm đầu tiên nhiều du khách lựa chọn khi đến với ATK. Nơi đây được khánh thành nhân dịp kỷ niệm 115 năm ngày sinh của Bác. Khu tưởng niệm xây dựng theo kiểu kiến trúc truyền thống của những ngôi đình thuộc vùng đồng bằng Bắc Bộ. Phía trước được bày trí chuông và khánh và bao phủ bởi nhiều cây tỏa bóng xanh mát mang lại cảm giác thanh tịnh, yên bình.

Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh trên đỉnh đèo De thường xuyên đón các đoàn đến thăm, tưởng niệm và báo công dâng Bác

Khu nhà trưng bày: Toàn bộ quần thể xây dựng theo lối kiến trúc nhà sàn nằm giản dị bên lán Tỉn Keo. Hiện nay đây là nơi trưng bày gần 400 hiện vật, tài liệu gắn liền với cuộc đời hoạt động cách mạng của Hồ Chủ Tịch và các đồng chí lãnh đạo Đảng giai đoạn 1946-1954. Lán Tỉn Keo là 3 căn lán bằng tranh trước kia là nơi ở của Bác và các đồng chí phụ giúp việc cho Bác. Nằm ngay trước nhà là cây hoa râm bụt tự tay Hồ Chủ Tịch trồng ngoài ra còn có lối nhỏ thông xuống hầm phòng trừ trường hợp nguy cấp. Tại căn lán đơn sơ này đã diễn ra cuộc họp bàn kế hoạch tác chiến Đông Xuân 1953-1954 đồng thời mở ra chiến dịch Điện Biên Phủ.

Di tích Khuôn Tát: Nằm dưới chân núi Khau Nhị là hình ảnh cây đa Khuôn Tát cổ thụ buông bóng mát sừng sững giữa trời xanh. Ngay dưới tán cây này là địa điểm Bác cùng các chiến sĩ thể dục thể thao, tập võ. Đi thêm một đoạn ngắn nữa là con suối nhỏ quanh năm róc rách chảy xưa kia Bác dùng để tắm giặt, câu cá.

Di tích ngôi nhà sàn trên đồi Khau Tý, xã Điềm Mặc - địa điểm đầu tiên Chủ tịch Hồ Chí Minh về ở và làm việc tại ATK Định Hóa trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp.

Không chỉ là nơi làm việc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ATK Định Hóa còn là “đại bản doanh” của nhiều cơ quan Trung ương: Tổng Bí thư Trường Chinh và Văn phòng Trung ương Đảng tại Phụng Hiển, Bộ Tổng Tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam tại Bảo Linh, hay địa điểm ra đời của Báo Quân đội nhân dân, Hội Nhà báo Việt Nam và Ủy ban Kiểm tra Trung ương.

Cụm di tích Khuôn Tát - nơi Bác Hồ từng sinh hoạt, tắm giặt, câu cá - cùng thắng cảnh thác Khuôn Tát, đồi Pụ Đồn… đều được phục dựng, bảo tồn, trở thành không gian thiêng liêng để giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ hôm nay. ATK Định Hóa cùng với Pác Bó (Cao Bằng) và Tân Trào (Tuyên Quang) hợp thành “Thủ đô kháng chiến” - nơi khai sinh, tổ chức và chỉ đạo những chiến dịch quyết định vận mệnh dân tộc.

Với giá trị lịch sử, văn hóa và khoa học đặc biệt, ngày 10/5/2012, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định xếp hạng Di tích lịch sử ATK Định Hóa là Di tích quốc gia đặc biệt.

Ngày nay, ATK Định Hóa không chỉ là “địa chỉ đỏ” linh thiêng trong lòng người dân Việt Nam mà còn là điểm đến văn hóa - lịch sử quan trọng, góp phần nuôi dưỡng lòng yêu nước, tinh thần độc lập tự cường và khát vọng phát triển của dân tộc.