[VIETKINGS-TOPPLUS] Mứt gừng Mỹ Chánh (Quảng Trị) – Hành trình tìm kiếm và đề cử TOP các đặc sản quà tặng của 34 tỉnh, thành Việt Nam (P.118)

Hải Lăng là huyện nằm ở cực Nam tỉnh Quảng Trị, nơi vùng đồi núi chiếm tới 55% diện tích. Nổi tiếng từ xa xưa, làng mứt gừng Mỹ Chánh, xã Hải Chánh, huyện Hải Lăng (nay là xã Nam Hải Lăng) không chỉ là một món ăn đặc trưng mà còn mang cả nét văn hóa cổ truyền của dân tộc. Với vị thơm, cay nồng và màu sắc tự nhiên đã tạo nên thương hiệu nổi tiếng mứt gừng Mỹ Chánh.

Mứt gừng Mỹ Chánh không sử dụng chất bảo quản, nguyên liệu được các cơ sở chọn lọc, thu mua kỹ lưỡng, tạo ra sản phẩm có hương vị thơm ngon đặc biệt. Để làm mứt gừng Mỹ Chánh có hương vị riêng biệt, gừng nguyên liệu được lựa chọn làm mứt phải là củ gừng tươi, nhiều nhánh, thơm. Gừng được chọn làm mứt không được quá cay, không được quá già và cũng không được quá non. Bởi gừng già sẽ có xơ, vị đắng chát nhiều hơn mà non quá khi rim mứt sẽ khó và không đạt độ cay, thơm nhất định. Làm mứt gừng tuy không quá cầu kỳ nhưng đòi hỏi sự tỉ mỉ để một lát mứt gừng phải bao trọn đủ vị ngọt, thơm, cay nồng nhưng không quá gắt.

Cách làm mứt gừng được làm thủ công, qua nhiều công đoạn từ rửa, gọt vỏ, bào thành lát gừng, rửa, luộc gừng với nước chanh và xả lại bằng nước sạch, ướp gừng với đường, rim gừng,... Muốn mứt gừng ngon, cay, màu vàng, sáng đẹp phải có bí quyết, quan trọng nhất là phải luộc gừng với nước chanh. Trong các công đoạn làm mứt gừng thì công đoạn rim gừng cho đến khi cô đặc đặc biệt khó, phải là người có tay nghề cao, kinh nghiệm mới được đảm nhiệm. Bí quyết giữ mức lửa như thế nào cho hợp lý để gừng chín tới, không cháy là điều khó khăn. Ở mỗi giai đoạn, xoong rim gừng sẽ được chuyển bếp một lần (mỗi bếp lửa có một nhiệt độ khác nhau). Trộn đều gừng với đường theo tỷ lệ hợp lý để mứt gừng có vị cay nồng nhẹ, thơm đặc trưng là bí quyết của người Mỹ Chánh.

Nghề làm mứt gừng ở làng Mỹ Chánh là nghề truyền thống từ lâu đời, ban đầu chủ yếu phục vụ trong gia đình vào dịp Tết. Sau đó, nhằm đáp ứng nhu cầu của thị trường, nhiều hộ đã thu mua nguyên liệu làm mứt gừng để bán vào dịp cuối năm. Dần dần, cả làng Mỹ Chánh học hỏi nhau cùng sản xuất và trở thành một làng nghề. Mứt gừng Mỹ Chánh cứ thế xuất hiện khắp tỉnh rồi có mặt tại nhiều tỉnh, ra nước ngoài và được khách hàng rất ưa chuộng.