Bảo tàng Hồ Chí Minh chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh – TOP 10 di tích tưởng niệm Bác Hồ ở Việt Nam được nhiều du khách biết đến (P.3) – [VIETKINGS-TOPPLUS – Hành trình TOP Việt Nam]

Bến Nhà Rồng ngày nay được gọi là Bảo tàng Hồ Chí Minh - Chi nhánh TPHCM là tên thường gọi cho cụm di tích kiến trúc - bảo tàng nằm bên sông Sài Gòn (quận 4, TPHCM). Trước đây, nơi này từng là trụ sở của thương cảng Sài Gòn, được thực dân Pháp xây dựng từ năm 1863. Nhắc đến Bến Nhà Rồng, trong mỗi chúng ta không thể không biết đến địa danh nổi tiếng đã góp phần thay đổi toàn bộ lịch sử của nền dân tộc Việt Nam. Nơi đây, ngày 5/6/1911, chàng thanh niên trẻ Nguyễn Tất Thành đã lên con tàu Amiral Latouche Tréville (Pháp) lấy tên là Văn Ba, bắt đầu chuyến hành trình tìm đường cứu nước kéo dài 30 năm.

Bảo tàng đặt trong ngôi nhà trước đây là trụ sở của Tổng Công ty Vận tải Hoàng đế (Messageries Impériales) - một trong những công trình đầu tiên do thực dân Pháp xây dựng sau khi chiếm được Sài Gòn. Ngôi nhà được xây dựng từ giữa năm 1862 và hoàn thành vào năm 1863 với lối kiến trúc phương Tây nhưng trên nóc nhà gắn hai con rồng châu đầu vào mặt trăng theo mô típ "Lưỡng long chầu nguyệt" - một kiểu trang trí quen thuộc của đình chùa Việt Nam. Với kiểu kiến trúc độc đáo đó nên trụ sở của Tổng Công ty Vận tải Hoàng đế (Hotel des Messageries Impériales) còn được gọi là Nhà Rồng và bến cảng cũng mang tên là Bến cảng Nhà Rồng. Năm 1870, Công ty Vận tải Hoàng đế (Hotel des Messageries Impériales) đổi thành công ty Vận tải Hàng hải (Messageries Maritimes) nhưng nhiệm vụ và phạm vi hoạt động không thay đổi. Công ty đã thay thế mặt trăng trên nóc nhà bằng biểu tượng của công ty, đó là: vương miện, mỏ neo và đầu ngựa; chính vì vậy công ty còn được gọi là hãng Đầu Ngựa. Năm 1955, sau khi thực dân Pháp thất bại ở Việt Nam, thương cảng Sài Gòn - trong đó có Nhà Rồng được chuyển giao cho chính quyền miền Nam Việt Nam quản lý. Họ đã cho tu bổ lại mái ngôi nhà và thay thế hai con rồng cũ bằng hai con rồng khác với tư thế quay đầu ra. Năm 1965, ngôi Nhà Rồng do quân đội Mỹ sử dụng làm trụ sở của Cơ quan Tiếp nhận viện trợ quân sự Mỹ. Năm 1975, sau ngày đất nước thống nhất, Nhà Rồng - biểu tượng của cảng Sài Gòn - thuộc Cục đường biển Việt Nam quản lý.

Để ghi nhớ sự kiện trên, sau ngày đất nước thống nhất, ngôi Nhà Rồng được giữ lại làm Di tích lưu niệm về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Năm 1995, Ủy ban Nhân dân TP.Hồ Chí Minh quyết định đổi tên Khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh thành "Bảo tàng Hồ Chí Minh - chi nhánh TP. Hồ Chí Minh". Bảo tàng Hồ Chí Minh có cấu trúc 1 trệt, 2 lầu với 7 phòng trưng bày theo chủ đề và 8 gian trưng bày khác với tổng diện tích gần 1.500 m2, giới thiệu khoảng 11.000 tư liệu, hiện vật, hình ảnh về tiểu sử, sự nghiệp hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Trong đó có 03 phòng trưng bày đến sự kiện Chủ tịch Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứu nước, tình cảm sâu nặng của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với Nhân dân miền Nam và tình cảm của Nhân dân miền nam dành cho Người. Những tư liệu, hình ảnh, hiện vật được trưng bày tại bảo tàng thì đều có những sự kiện lịch sử, mang trong mình những câu chuyện riêng. Có thể kể đến trang sổ lương của các thủy thủ đoàn tàu Amiral Latouche Tréville trang sổ lượng cùng những tư liệu hiện vật tại bảo tàng có thể giúp khách tham quan có thể hiểu hơn về cuộc hành trình ra đi tìm đường cứu nước đầy gian khổ của Bác Hồ.

Giữa sân Bảo tàng Hồ Chí Minh chi nhánh TPHCM, hướng ra sông Sài Gòn là tượng “Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước” do điêu khắc gia Phạm Mười thực hiện, khánh thành vào ngày 5/6/2003 nhân kỷ niệm 92 năm ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước. Với chất liệu bằng kim loại cao 330 cm, nặng 1000 kg. Đây là nơi khách tham quan dừng chân để lưu giữ những khoảnh khắc đẹp khi đến với bảo tàng.

Với giá trị lịch sử gắn liền cuộc đời hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Bến Nhà Rồng, Bảo tàng Hồ Chí Minh, Chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh, trở thành biểu tượng của thành phố mang tên Người và là niềm tự hào của nhân dân cả nước.

----------------------------------------------------------------------